ثبت شرکت در ترکیه بهتنهایی مجوز کار ایجاد میکند؟ مرز میان مالکیت و اشتغال
در این یادداشت میخوانید:
ثبت شرکت در ترکیه بهتنهایی مجوز کار ایجاد میکند؟ مرز میان مالکیت و اشتغال
پاسخ کوتاه این است که ثبت شرکت در ترکیه و مجوز کار دو موضوع یکسان نیستند. مالکیت یا تأسیس شرکت، جای بررسی شرایط اشتغال شخص خارجی را نمیگیرد؛ زیرا برای مجوز کار، معیارهای استخدامی و مالی، وضعیت اقامت یا سابقه قانونی شخص، و در برخی حوزهها قواعد حرفهای جداگانه مطرح میشود.
برای ارزیابی درست وضعیت، باید سه لایه را از هم تفکیک کرد: جایگاه شخص بهعنوان مالک یا شریک، جایگاه او بهعنوان فرد شاغل در شرکت، و وضعیت اقامت او در ترکیه. در نتیجه، برنامهریزی برای ثبت شرکت نباید با فرض خودکاربودن حق کار انجام شود.
مجوز کار و اجازه اقامت چه رابطهای دارند؟
مجوز کار یا معافیت از مجوز کار، تا زمانی که معتبر باشد، بهجای اجازه اقامت محسوب میشود و با پایان اعتبار آن، حق اقامت ناشی از آن نیز پایان مییابد.
با این حال، همه وضعیتها از این قاعده پیروی نمیکنند. مجوزهای کار صادرشده برای متقاضیان حمایت بینالمللی، پناهندگان مشروط و افراد تحت حمایت موقت، جای اجازه اقامت محسوب نمیشوند.
دارنده مجوز کار میتواند از ۶۰ روز پیش از پایان اعتبار مجوز و تا پیش از انقضای آن، برای اجازه اقامت متناسب درخواست کند.
این تفکیک برای افرادی مهم است که همزمان درباره ثبت شرکت، اشتغال در شرکت خود و ادامه حضور قانونی در ترکیه تصمیم میگیرند. اعتبار مجوز، نوع وضعیت مهاجرتی و زمان اقدام بعدی باید جداگانه دیده شوند.
درخواست مجوز کار از داخل ترکیه چه شرطی دارد؟
برای درخواست مجوز کار از داخل ترکیه، متقاضی باید دستکم شش ماه اجازه اقامت معتبر داشته باشد و درخواست از طریق سامانه e-İzin انجام میشود.
بنابراین، اقامت کوتاهمدت، مالکیت شرکت یا ثبت تازه شرکت، بهتنهایی جای شرط ششماهه اجازه اقامت معتبر را برای مسیر درخواست داخلی نمیگیرد. این موضوع بهویژه برای کسانی اهمیت دارد که میخواهند پس از ثبت شرکت، بدون خروج از ترکیه، مسیر مجوز کار را پیگیری کنند.
قاعده پایه استخدام خارجی در شرکت چیست؟
در واحدهای مشمول نظام ترازنامه، قاعده پایه این است که برای هر خارجیِ مورد درخواست، دستکم پنج شهروند ترکیه استخدام شوند.
این معیار که معمولاً با عنوان معیار پنج شهروند ترکیه شناخته میشود، یک قاعده عمومی برای همه موقعیتها بدون استثنا نیست. دامنه آن با توجه به فروش شرکت، سابقه قانونی شخص خارجی در ترکیه و فعالیت شرکت در بخش فناوری اطلاعات میتواند متفاوت باشد.
در عمل، این موضوع نشان میدهد که صرف داشتن سهم شرکت یا سمت مدیریتی، پاسخ کامل به مسئله اشتغال نیست. باید مشخص شود که محل کار در کدام دسته قرار میگیرد و آیا شخص یا شرکت مشمول یکی از استثناهای مجوز کار ترکیه هست یا خیر.
شرایط مالی شرکت و استثنای فروش بالا چیست؟
برای شرکت فعال، دستکم یکی از سه شرط مالی زیر باید احراز شود: سرمایه پرداختشده حداقل ۵۰۰ هزار لیر، فروش خالص حداقل ۸ میلیون لیر، یا صادرات حداقل ۱۵۰ هزار دلار آمریکا.
این سه معیار، گزینههای جایگزین هستند؛ یعنی در چارچوب قاعده اعلامشده، شرکت فعال باید یکی از آنها را داشته باشد و لازم نیست هر سه معیار را همزمان محقق کند.
موضوع مالی شرکت با شرایط استخدام خارجی در ترکیه پیوند دارد، اما نباید همه شرکتها را در یک وضعیت تصور کرد. شرکت تازهتأسیس، شرکت فعال، شرکت دارای فروش بالا، شرکت فناوری اطلاعات و شرکتی که از استثنای سابقه قانونی شخص خارجی استفاده میکند، ممکن است در ارزیابی معیارهای مالی و استخدامی وضعیت یکسانی نداشته باشند.
استثنای سابقه قانونی در ترکیه چگونه اعمال میشود؟
برای خارجیانی که در سه سال اخیر دستکم یک سال بهصورت قانونی در ترکیه با مجوز کار، اجازه اقامت یا حمایت بینالمللی حضور داشتهاند، معیارهای استخدام و کف مالی برای حداکثر سه خارجی اعمال نمیشود.
این استثنا محدود به همان سه خارجی است. اگر در همان محل کار، تعداد خارجیان مشمول این استثنا از سه نفر بیشتر شود، برای خارجی چهارم و افراد بعدی، معیار پنج شهروند ترکیه برای هر خارجی و نیز معیار کف مالی لازم خواهد بود.
بنابراین، سابقه حضور قانونی در ترکیه میتواند در ارزیابی بعضی درخواستها اثر مهمی داشته باشد، اما این اثر نامحدود نیست. همچنین، باید میان سابقه قانونی شخص و وضعیت مالی یا استخدامی خود شرکت تمایز گذاشت؛ زیرا پس از عبور از سقف استثنا، هر دو دسته معیار دوباره مطرح میشوند.
شرکتهای فناوری اطلاعات چه تفاوتی دارند؟
برای مشاغل تخصصی مشخص در شرکتهای فعال در بخش فناوری اطلاعات، معیارهای استخدام و کف مالی اعمال نمیشود.
در متن مربوط به مشاغل تخصصی شرکتهای فناوری اطلاعات، برای این معافیت سقف عددی ذکر نشده است؛ اما خارج از بخش فناوری اطلاعات، معافیت معیارهای استخدام و کف مالی در مشاغل تخصصی ذکرشده حداکثر به دو خارجی محدود است.
به همین علت، عنوان فعالیت شرکت و ماهیت واقعی شغل شخص خارجی اهمیت دارد. هر شرکتی که از ابزار دیجیتال استفاده میکند یا خدمات آنلاین ارائه میدهد، لزوماً در محدوده شرکت فعال در بخش فناوری اطلاعات قرار نمیگیرد؛ ارزیابی باید بر مبنای عنوان و شرایط قابل اعمال انجام شود.
پس از ورود با مجوز کار چه اقداماتی مطرح است؟
فرد خارجی که با مجوز کار وارد ترکیه میشود، باید حداکثر ظرف ۲۰ روز کاری از تاریخ ورود، برای ثبت نشانی به اداره مهاجرت استانی مراجعه کند.
این تکلیف پس از ورود، از مرحله صدور یا اخذ مجوز کار جداست. بنابراین، برنامه اقامت و استقرار در ترکیه نباید فقط به دریافت مجوز محدود شود؛ ثبت نشانی نیز در بازه مقرر مطرح است.
پیشاجازه حرفهای و وضعیتهای حمایتی چه قواعدی دارند؟
برای مشاغل و وظایف نیازمند صلاحیت حرفهای در مؤسسات آموزشی، دریافت پیشاجازه از وزارت آموزش ملی یا شورای آموزش عالی الزامی است.
این قاعده نشان میدهد که در برخی مشاغل، حتی اگر موضوع ثبت شرکت یا استخدام خارجی مطرح باشد، صلاحیت حرفهای و تأیید مرجع آموزشی نیز بخش مستقلی از وضعیت شخص خواهد بود.
همچنین، قواعد مربوط به پناهندگان و دارندگان حمایت ثانویه با وضعیت عادی مجوز کار تفاوت دارد و نباید آنها را با مسیر متداول مالک یا مدیر خارجی یک شرکت یکسان دانست.
نکات کلیدی برای تفکیک مالکیت از اشتغال
- ثبت شرکت، موضوع ایجاد و اداره یک شخصیت تجاری است؛ مجوز کار، موضوع امکان اشتغال شخص خارجی در چارچوب مقررات مربوط است.
- معیار پنج شهروند ترکیه، کف مالی شرکت و استثناهای مرتبط، باید با توجه به نوع شرکت و وضعیت شخص بررسی شوند.
- سابقه قانونی شخص در ترکیه میتواند برای حداکثر سه خارجی اثر استثنایی داشته باشد، اما پس از آن معیارهای عادی دوباره مطرح میشوند.
- شرکتهای فعال در بخش فناوری اطلاعات، در مشاغل تخصصی مشخص، وضعیت متفاوتی نسبت به شرکتهای خارج از این بخش دارند.
- ورود با مجوز کار پایان اقدامات اداری نیست و ثبت نشانی در مهلت مقرر نیز اهمیت دارد.
پرسشهای متداول
فروش خالص ۵۰ میلیون لیر چه اثری دارد؟
اگر فروش خالص سال قبلِ واحد دستکم ۵۰ میلیون لیر باشد، معیار استخدام برای درخواستهای حداکثر پنج خارجی اعمال نمیشود.
شرکت جدید چه حداقل سرمایهای دارد؟
شرکت جدیدِ مشمول نظام ترازنامه برای درخواست مجوز کار باید دستکم ۵۰۰ هزار لیر سرمایه پرداختشده داشته باشد.
کارت هویتی کدام گروه جایگزین مجوز کار است؟
پناهندگان و دارندگان وضعیت حمایت ثانویه از زمان دریافت وضعیت میتوانند بهصورت وابسته یا مستقل کار کنند و کارت هویتی آنان جایگزین مجوز کار است.
جمعبندی
در موضوع ثبت شرکت در ترکیه و مجوز کار، مالکیت شرکت را نباید معادل حق اشتغال دانست. تصمیم دقیق زمانی گرفته میشود که وضعیت شرکت، جایگاه شخص خارجی، شرایط استخدام، سابقه قانونی حضور و قواعد ویژه هر حوزه در کنار هم بررسی شوند.
آیا این مسیر با شرایط حرفهای شما همخوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسبوکار دارید و میخواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفهای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
