راهنمای ثبت شرکت در ترکیه برای بنیان‌گذاران و شرکای خارجی
در این یادداشت میخوانید:
راهنمای ثبت شرکت در ترکیه برای بنیان‌گذاران و شرکای خارجی
ثبت شرکت در ترکیه برای بنیان‌گذار یا شریک خارجی تنها یک موضوع ثبتی و تجاری نیست؛ اگر شخص خارجی قرار است در شرکت فعالیت کند، باید وضعیت او از منظر مجوز کار در ترکیه برای خارجیان نیز جداگانه بررسی شود. در این مسیر، نوع شرکت، تازه‌تأسیس یا فعال بودن آن، وضعیت اقامت ترکیهی متقاضی، تعداد خارجیان مورد درخواست و شرایط مالی شرکت می‌تواند تعیین‌کننده باشد.
این راهنما بر قواعدی تمرکز دارد که برای خارجیانِ متقاضی مجوز کار در شرکت‌های مشمول روش ترازنامه مطرح می‌شود. همچنین، تفاوت میان مجوز کار، اجازه اقامت ترکیه و برخی استثناهای مجوز کار خارجیان توضیح داده می‌شود.
مجوز کار چه اثری بر اجازه اقامت ترکیه دارد؟
مجوز کار یا معافیت از مجوز کار، تا زمانی که معتبر باشد، جایگزین اجازه اقامت ترکیه محسوب می‌شود و با پایان اعتبار مجوز کار، حق اقامت ترکیه ناشی از آن نیز پایان می‌یابد.
با این حال، این اثر جایگزینی برای مجوزهای کار صادرشده جهت متقاضیان حمایت بین‌المللی، پناهندگان مشروط و افراد تحت حمایت موقت برقرار نیست.
برای بنیان‌گذار یا شریک خارجی، این تفکیک اهمیت دارد؛ زیرا مجوز کارِ معتبر می‌تواند مبنای اقامت ترکیه او باشد، اما در برخی وضعیت‌های حمایتی، داشتن مجوز کار لزوماً جای اجازه اقامت ترکیه را نمی‌گیرد. بنابراین، بررسی هم‌زمان وضعیت شرکت و وضعیت مهاجرتی شخص خارجی ضروری است.
اگر خارجی با مجوز کار وارد ترکیه شود، باید حداکثر ظرف بیست روز کاری از تاریخ ورود، برای ثبت نشانی خود به اداره مهاجرت استانی مراجعه کند.
همچنین، از شصت روز پیش از پایان مجوز کار و در هر حال پیش از انقضای آن، امکان درخواست اجازه اقامت ترکیه متناسب با هدف اقامت ترکیه وجود دارد.
چه کسی می‌تواند از داخل ترکیه برای مجوز کار درخواست دهد؟
درخواست مجوز کار از داخل ترکیه از طریق سامانه e-İzin ثبت می‌شود و متقاضی خارجی باید دست‌کم شش ماه اجازه اقامت ترکیه معتبر داشته باشد.
بنابراین، در بررسی امکان درخواست مجوز کار از داخل ترکیه، صرف حضور فیزیکی در کشور کافی نیست؛ معیار اصلی، داشتن اجازه اقامت ترکیه معتبر با مدت لازم است. این موضوع برای شرکای خارجی‌ای که پس از ثبت شرکت در ترکیه قصد دارند از داخل ترکیه وضعیت کاری خود را تنظیم کنند، اهمیت عملی دارد.
برای طراحی مسیر مناسب، بهتر است میان دو موضوع تفکیک شود: نخست، اینکه شخص خارجی امکان ثبت درخواست از داخل ترکیه را دارد یا خیر؛ دوم، اینکه شرکت از نظر مالی و استخدامی شرایط لازم برای درخواست مجوز کار به نام او را دارد یا خیر. این دو بخش ممکن است هم‌زمان مطرح شوند، اما شرایط آن‌ها یکسان نیست.
شرط مالی شرکت تازه‌تأسیس برای درخواست مجوز کار
برای درخواست مجوز کار به نام یک خارجی در شرکت تازه‌تأسیسِ مشمول روش ترازنامه، سرمایه پرداخت‌شده شرکت باید حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ لیر ترکیه باشد.
منظور از این معیار، سرمایه پرداخت‌شده است؛ بنابراین در ارزیابی شرط مجوز کار برای شرکت تازه‌تأسیس، عنوان سرمایه در ساختار شرکت به‌تنهایی کافی نیست و باید میزان سرمایه پرداخت‌شده با حد مقرر مطابقت داشته باشد.
این شرط به شرکت تازه‌تأسیس مربوط است و نباید با معیارهای شرکت فعال یکسان فرض شود. شرکت فعال می‌تواند بر مبنای سرمایه، فروش خالص یا صادرات ارزیابی شود، اما برای شرکت تازه‌تأسیس، معیار بیان‌شده بر سرمایه پرداخت‌شده متمرکز است.
برای شریک خارجی، لازم است روشن باشد که این آستانه مالی به درخواست مجوز کار در قالب شرکت مربوط می‌شود. به بیان دیگر، تصمیم درباره سرمایه‌گذاری، ساختار شریک‌ها و برنامه استخدام باید با توجه به نیاز احتمالی شرکت به اخذ مجوز کار برای خارجیان بررسی شود.
شرایط مالی شرکت فعال برای درخواست مجوز کار
برای شرکت فعالِ مشمول روش ترازنامه، احراز یکی از سه معیار مالی زیر کافی است:
| معیار قابل احراز | حداقل میزان |
|—|—:|
| سرمایه پرداخت‌شده | ۵۰۰٬۰۰۰ لیر ترکیه |
| فروش خالص | ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر ترکیه |
| صادرات | ۱۵۰٬۰۰۰ دلار آمریکا |
این سه معیار جایگزین یکدیگر هستند؛ یعنی شرکت فعال لازم نیست همه آن‌ها را به‌طور هم‌زمان داشته باشد و احراز یکی از آن‌ها برای معیار مالی کافی است.
این تفاوت، هسته اصلی شرایط مجوز کار در شرکت فعال را تشکیل می‌دهد. در عمل، شرکتی که سابقه تجاری دارد ممکن است به‌جای اتکا به سرمایه پرداخت‌شده، بر فروش خالص یا صادرات خود تکیه کند؛ البته تنها در صورتی که یکی از آستانه‌های مقرر را احراز کند.
در مورد شرکت‌های عادی ایجادشده توسط شرکت‌های مشمول روش ترازنامه نیز، برای درخواست مجوز کار، حداقل یکی از شرکا باید یکی از آستانه‌های سرمایه، فروش خالص یا صادرات مقرر را داشته باشد.
این قاعده برای شرکای خارجی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در برخی ساختارهای شرکتی، ارزیابی صرفاً به نام متقاضی محدود نمی‌شود و وضعیت شریک واجد شرایط نیز در بررسی درخواست اثر دارد.
معیار استخدام شهروندان ترکیه برای هر خارجی
در شرکت‌های مشمول روش ترازنامه، اصل بر این است که برای هر خارجیِ موضوع درخواست مجوز کار، حداقل پنج شهروند ترکیه استخدام شده باشند.
این معیار همان قاعده‌ای است که معمولاً با عنوان استخدام شهروند ترکیه برای مجوز کار شناخته می‌شود. با این حال، نباید آن را بدون توجه به استثناها به همه متقاضیان، همه شرکت‌ها و همه خارجیان تعمیم داد.
نسبت پنج شهروند ترکیه به هر خارجی، به تعداد خارجیانی مربوط است که برای آن‌ها درخواست مجوز کار مطرح می‌شود. بنابراین، توسعه تعداد مدیران، کارکنان یا شرکای خارجی در یک شرکت می‌تواند نیاز شرکت به بررسی ظرفیت استخدامی را افزایش دهد.
برای بنیان‌گذار خارجی، این معیار فقط یک موضوع منابع انسانی نیست. استخدام کارکنان ترکیه‌ای باید با ساختار واقعی کسب‌وکار، توان مالی شرکت و تعداد خارجیانی که قرار است موضوع درخواست مجوز کار باشند، هماهنگ شود.
استثناهای معیار استخدام و کفایت مالی
برخی وضعیت‌ها می‌توانند موجب عدم اعمال معیار استخدام یا معیار کفایت مالی شوند، اما دامنه هر استثنا محدود و وابسته به شرایط مشخص است.
برای خارجیانی که در سه سال اخیر دست‌کم یک سال به‌طور قانونی با مجوز کار، اجازه اقامت ترکیه یا حمایت بین‌المللی در ترکیه حضور داشته‌اند، دو معیار استخدام و کفایت مالی برای حداکثر سه خارجی اعمال نمی‌شود.
این استثنا به حداکثر سه خارجی محدود است و نمی‌توان آن را برای تعداد نامحدودی از اشخاص خارجی در یک شرکت به‌کار گرفت.
در شرکتی که فروش خالص سال گذشته آن دست‌کم ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر ترکیه باشد، معیار استخدام برای درخواست‌های مجوز کارِ حداکثر پنج خارجی اعمال نمی‌شود.
این استثنای مربوط به شرکت‌های دارای فروش خالص بالا نیز فقط تا پنج خارجی را پوشش می‌دهد.
در شرکت‌های فعال در بخش فناوری اطلاعات، برای مشاغل تخصصی مشخصی مانند توسعه نرم‌افزار، پایگاه داده، نرم‌افزار موبایل، شبکه و امنیت سیستم و معماری سازمانی، معیارهای استخدام و کفایت مالی اعمال نمی‌شود.
تفکیک بخش فناوری اطلاعات اهمیت دارد؛ زیرا استثنای معیارهای استخدام و مالی در این بخش برای مشاغل تخصصی مشخص مطرح است و خارج از این بخش، همین استثنا حداکثر به دو خارجی محدود می‌شود.
از این رو، در بررسی استثناهای مجوز کار خارجیان باید سه پرسش جداگانه پاسخ داده شود: آیا متقاضی سابقه حضور قانونی لازم را دارد، آیا شرکت به آستانه فروش خالص مقرر رسیده است و آیا فعالیت شرکت و شغل مورد نظر در محدوده تخصصی فناوری اطلاعات قرار می‌گیرد یا خیر.
وجود استثنا به معنای بی‌نیازی از بررسی دقیق سایر شرایط نیست. هر استثنا باید با سقف عددی، حوزه شرکت، وضعیت شخص خارجی و نوع معیار معاف‌شده خوانده شود.
اقدامات پس از ورود و پیش از پایان مجوز کار
پس از ورود با مجوز کار، ثبت نشانی در اداره مهاجرت استانی در مهلت مقرر اهمیت دارد؛ این اقدام باید حداکثر ظرف بیست روز کاری از ورود انجام شود.
پیش از پایان اعتبار مجوز کار نیز، شخص خارجی که قصد ادامه اقامت ترکیه با هدفی دیگر را دارد، باید زمان‌بندی درخواست اجازه اقامت ترکیه را در نظر بگیرد؛ درخواست از شصت روز مانده به پایان مجوز کار امکان‌پذیر است و در هر حال باید پیش از پایان مجوز ثبت شود.
برای بنیان‌گذاران و شرکای خارجی، بهتر است برنامه شرکت و وضعیت شخصی آن‌ها جداگانه مدیریت شود. شرکت ممکن است همچنان فعال باشد، اما وضعیت اقامت ترکیهی فرد خارجی به اعتبار مجوز کار یا درخواست به‌موقع برای نوع مناسب اجازه اقامت ترکیه وابسته خواهد بود.
جمع‌بندی
مجوز کار در ترکیه برای خارجیانِ مؤسس یا شریک شرکت، به وضعیت اقامت ترکیهی متقاضی، مرحله فعالیت شرکت، توان مالی شرکت، معیار استخدام شهروندان ترکیه و استثناهای محدود قانونی وابسته است. شرکت تازه‌تأسیس و شرکت فعال شرایط مالی یکسانی ندارند و معیار پنج شهروند ترکیه برای هر خارجی نیز در همه وضعیت‌ها بدون استثنا اعمال نمی‌شود.
پرسش‌های متداول
خارجی تحت حمایت موقت چه زمانی می‌تواند درخواست دهد؟
فرد خارجی تحت حمایت موقت، شش ماه پس از تاریخ صدور کارت شناسایی حمایت موقت می‌تواند برای مجوز کار یا معافیت از مجوز کار درخواست دهد.
دانشجوی کاردانی یا کارشناسی چه محدودیتی دارد؟
دانشجویان خارجی دوره کاردانی و کارشناسی تنها پس از تکمیل سال نخست تحصیل می‌توانند برای مجوز کار درخواست دهند و فعالیت کاری آنان پاره‌وقت است.
آیا دانشجوی تحصیلات تکمیلی حضوری مشمول این محدودیت است؟
محدودیت تکمیل سال نخست و الزام کار پاره‌وقت، برای دانشجویان کاردانی و کارشناسی است و برای دانشجویان تحصیلات تکمیلیِ آموزش حضوری اعمال نمی‌شود.
آیا این مسیر با شرایط حرفه‌ای شما هم‌خوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسب‌وکار دارید و می‌خواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفه‌ای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
