استخدام اولین کارمند در شرکت ترکیه؛ قرارداد، حقوق، بیمه و هزینه واقعی
در این یادداشت میخوانید:
استخدام اولین کارمند در شرکت ترکیه؛ قرارداد، حقوق، بیمه و هزینه واقعی
استخدام اولین نیروی خارجی در شرکت ترکیه فقط به توافق میان شرکت و کارمند محدود نیست؛ برای مجوز کار نیروی خارجی در ترکیه، وضعیت مالی شرکت، تعداد کارکنان ترک، نوع شغل، سابقه اقامت ترکیه متقاضی و مسیر درخواست می‌تواند تعیین‌کننده باشد.
در این موضوع باید میان «معیار استخدام شهروند ترکیه» و «معیار مالی شرکت» تفکیک روشن وجود داشته باشد؛ معیار نخست به تعداد شهروندان ترک شاغل مربوط است و معیار دوم با سرمایه پرداخت‌شده، فروش خالص یا صادرات شرکت سنجیده می‌شود.
استخدام اولین نیروی خارجی در شرکت ترکیه؛ دو معیار اصلی
برای شرکتی که می‌خواهد اولین نیروی خارجی خود را استخدام کند، دو معیار مستقل اهمیت دارد: معیار استخدام شهروند ترکیه و معیار مالی شرکت.
معیار استخدام مشخص می‌کند که شرکت چه تعداد شهروند ترک را در استخدام خود دارد، در حالی که معیار مالی به توان مالی شرکت بر مبنای سرمایه پرداخت‌شده، فروش خالص یا صادرات مربوط می‌شود.
بنابراین، داشتن سرمایه کافی به‌تنهایی به معنی احراز معیار استخدام شهروند ترکیه نیست و همچنین داشتن کارکنان ترک نیز جایگزین شرط مالی شرکت نمی‌شود.
در شرکت‌های جدید، بررسی وضعیت مالی معمولاً با سرمایه پرداخت‌شده آغاز می‌شود، زیرا این شرکت‌ها هنوز ممکن است صورت‌های مالی پایان سال نداشته باشند.
در شرکت‌های فعال، ارزیابی مالی می‌تواند از مسیر سرمایه پرداخت‌شده، فروش خالص یا صادرات انجام شود.
برای برآورد هزینه واقعی استخدام اولین نیروی خارجی در شرکت ترکیه، باید حداقل میان سه موضوع تمایز گذاشت: سرمایه پرداخت‌شده شرکت، حداقل حقوق قابل پرداخت به نیروی خارجی و معیارهای استخدامی لازم برای اخذ مجوز کار.
معیار استخدام شهروند ترکیه برای درخواست مجوز کار
در محل‌های کاری مشمول نظام ترازنامه، اصل بر این است که برای درخواست مجوز کار هر نیروی خارجی، حداقل پنج شهروند ترکیه استخدام شده باشند.
به بیان دیگر، نسبت اصلی در این نوع محل‌های کار پنج نیروی ترک برای هر نیروی خارجی است.
این نسبت باید در کنار معیارهای مالی بررسی شود، زیرا معیار استخدام و معیار مالی دو شرط جداگانه‌اند.
با این حال، این قاعده برای همه درخواست‌ها بدون استثنا اعمال نمی‌شود و وضعیت فروش شرکت، سابقه قانونی متقاضی در ترکیه و نوع فعالیت فناوری اطلاعات می‌تواند در اعمال آن اثر بگذارد.
استثنای فروش خالص بالا
اگر فروش خالص سال گذشته محل کار حداقل ۵۰ میلیون لیر باشد، معیار استخدام شهروند ترکیه برای درخواست حداکثر پنج نیروی خارجی اعمال نمی‌شود.
دامنه این استثنا محدود به حداکثر پنج نیروی خارجی است و نباید آن را معافیت نامحدود از معیار استخدام تلقی کرد.
چرا تفکیک تعداد کارکنان و توان مالی مهم است؟
شرکتی ممکن است از نظر مالی شرایط لازم را داشته باشد، اما همچنان مشمول معیار استخدام شهروند ترکیه باشد.
همچنین شرکتی که کارکنان ترک کافی دارد، باید وضعیت مالی خود را نیز با معیارهای مربوط ارزیابی کند.
این تفکیک، به‌ویژه هنگام استخدام اولین نیروی خارجی در شرکت ترکیه، مانع از آن می‌شود که سرمایه شرکت با نسبت استخدام شهروندان ترک اشتباه گرفته شود.
کف مالی شرکت جدید و تفاوت آن با شرکت فعال
برای شرکت جدیدِ مشمول نظام ترازنامه که هنوز صورت‌های مالی پایان سال تنظیم نکرده است، سرمایه پرداخت‌شده باید حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ لیر باشد.
این مبلغ به سرمایه پرداخت‌شده مربوط است، نه به حداقل حقوقی که باید به نیروی خارجی پرداخت شود.
شرکت فعال می‌تواند شرط مالی را از طریق یکی از سه مبنا احراز کند: سرمایه پرداخت‌شده حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ لیر، فروش خالص ۸ میلیون لیر یا صادرات ۱۵۰٬۰۰۰ دلار.
تفاوت اصلی شرکت جدید و فعال در این است که برای شرکت جدیدِ فاقد صورت‌های مالی پایان سال، معیار مشخص سرمایه پرداخت‌شده حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ لیر مطرح است، اما شرکت فعال مسیرهای مالی دیگری مانند فروش خالص یا صادرات نیز دارد.
| وضعیت شرکت | معیار مالی بیان‌شده |
|—|—|
| شرکت جدیدِ مشمول نظام ترازنامه و فاقد صورت‌های مالی پایان سال | سرمایه پرداخت‌شده حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ لیر. |
| شرکت فعال | سرمایه پرداخت‌شده ۵۰۰٬۰۰۰ لیر، یا فروش خالص ۸ میلیون لیر، یا صادرات ۱۵۰٬۰۰۰ دلار. |
برای شریک خارجی نیز ارزیابی شرکت باید با توجه به وضعیت مالی و معیارهای قابل اعمال انجام شود و نباید صرف شراکت، جایگزین بررسی شرایط مالی یا استخدامی تلقی شود.
حداقل حقوق نیروی خارجی در ترکیه
برای کارکنان خارجی در خدمات خانگی و سایر مشاغل، حقوق پرداختی نباید از حداقل دستمزد جاری در تاریخ درخواست مجوز کار کمتر باشد.
بنابراین، حداقل حقوق نیروی خارجی در ترکیه با حداقل دستمزد جاری در زمان درخواست سنجیده می‌شود، نه با مبلغ ثابت و همیشگی.
این قاعده هم برای استخدام در خدمات خانگی و هم برای سایر مشاغل بیان شده است.
در محاسبه هزینه استخدام، حداقل دستمزد قانونی یک حد پایین است و نباید با سرمایه پرداخت‌شده مورد نیاز شرکت جدید یا معیار مالی شرکت فعال یکی دانسته شود.
عنوان «بیمه» در هزینه واقعی استخدام اهمیت عملی دارد، اما میزان، نرخ یا شیوه محاسبه تعهدات بیمه‌ای در این راهنما بیان نمی‌شود؛ تصمیم‌گیری درباره هزینه نهایی باید بر پایه شرایط جاری و مرجع رسمی انجام شود.
استثناهای معیار استخدام و کف مالی
برخی گروه‌ها و موقعیت‌ها از معیارهای استخدام و کف مالی معافیت یا محدودیت متفاوتی دارند.
اتباعی که در سه سال اخیر دست‌کم یک سال به‌صورت قانونی در ترکیه با مجوز کار، اجازه اقامت ترکیه یا حمایت بین‌المللی حضور داشته‌اند، برای درخواست حداکثر سه نیروی خارجی مشمول معیارهای استخدام و کف مالی نمی‌شوند.
این استثنای سابقه قانونی در ترکیه از ۰۳.۰۸.۲۰۲۶ معتبر اعلام شده است.
محدوده این معافیت به حداکثر سه نیروی خارجی محدود است.
استثنای مشاغل فناوری اطلاعات
در شرکت‌های فعال در بخش فناوری اطلاعات، برای مشاغلی مانند توسعه نرم‌افزار، پایگاه داده، نرم‌افزار موبایل، شبکه، امنیت سیستم و معماری سازمانی، معیارهای استخدام و کف مالی اعمال نمی‌شود.
برای شرکت‌های خارج از بخش فناوری اطلاعات نیز معافیت معیارهای استخدام و مالی در مشاغل تخصصی فناوری فقط تا حداکثر دو نیروی خارجی قابل اعمال است.
بنابراین، صرف فناوری‌محور بودن عنوان شغلی، بدون توجه به بخش فعالیت شرکت و سقف مقرر، نباید به‌عنوان معافیت نامحدود در نظر گرفته شود.
جمع‌بندی کاربرد استثناها
| وضعیت | نتیجه درباره معیار استخدام یا کف مالی |
|—|—|
| فروش خالص سال گذشته حداقل ۵۰ میلیون لیر | معیار استخدام برای درخواست حداکثر پنج نیروی خارجی اعمال نمی‌شود. |
| سابقه قانونی دست‌کم یک‌ساله در سه سال اخیر | معیارهای استخدام و کف مالی برای حداکثر سه نیروی خارجی اعمال نمی‌شود. |
| شرکت فعال در بخش فناوری اطلاعات و شغل تخصصی فناوری | معیارهای استخدام و کف مالی اعمال نمی‌شود. |
| شرکت خارج از بخش فناوری اطلاعات با شغل تخصصی فناوری | معافیت معیارهای استخدام و مالی حداکثر برای دو نیروی خارجی است. |
برخی بخش‌های خاص نیز ممکن است قواعد ویژه خود را داشته باشند، اما ارزیابی استخدام اولین نیروی خارجی در شرکت ترکیه باید ابتدا بر مبنای شرایط عمومی و استثناهای صریح قابل اعمال انجام شود.
درخواست مجوز کار از داخل ترکیه و وضعیت اقامت ترکیه پس از آن
برای درخواست مجوز کار از داخل ترکیه، تبعه خارجی باید حداقل شش ماه اقامت ترکیه معتبر داشته باشد.
درخواست مجوز کار از داخل ترکیه از طریق سامانه e-İzin انجام می‌شود.
داشتن اقامت ترکیه معتبر کمتر از شش ماه، شرط لازم برای مسیر درخواست از داخل ترکیه را احراز نمی‌کند.
پس از صدور مجوز کار، مجوز کار یا معافیت مجوز کار تا زمانی که معتبر است جایگزین اجازه اقامت ترکیه محسوب می‌شود.
با پایان اعتبار مجوز کار، حق اقامت ترکیه ناشی از آن نیز پایان می‌یابد.
اتباعی که با مجوز کار وارد ترکیه می‌شوند، باید حداکثر ظرف ۲۰ روز کاری از تاریخ ورود برای ثبت نشانی به اداره استانی مهاجرت مراجعه کنند.
دارنده مجوز کار می‌تواند از ۶۰ روز مانده به پایان اعتبار مجوز و در هر حال پیش از پایان آن، برای اقامت ترکیه متناسب با هدف خود درخواست دهد.
مجوزهای کار صادرشده برای متقاضی حمایت بین‌المللی، پناهنده مشروط و دارنده حمایت موقت، جایگزین اجازه اقامت ترکیه نمی‌شوند.
نتیجه‌گیری
استخدام اولین نیروی خارجی در شرکت ترکیه نیازمند بررسی هم‌زمان نسبت کارکنان ترک، وضعیت مالی شرکت، حداقل دستمزد جاری، استثناهای قابل اعمال و مسیر صحیح درخواست مجوز کار از داخل یا خارج از ترکیه است.
پرسش‌های متداول
دانشجوی کاردانی یا کارشناسی چه زمانی می‌تواند برای مجوز کار درخواست دهد؟
دانشجویان کاردانی و کارشناسی پس از پایان سال نخست می‌توانند برای مجوز کار درخواست دهند و مطابق قانون کار به‌صورت پاره‌وقت کار کنند.
آیا دانشجوی تحصیلات تکمیلی آموزش حضوری مشمول محدودیت کار دانشجویی است؟
محدودیت مربوط به دانشجویان کاردانی و کارشناسی برای دانشجویان تحصیلات تکمیلیِ آموزش حضوری اعمال نمی‌شود.
آیا مجوز کار دارنده حمایت موقت یا پناهنده مشروط جای اجازه اقامت ترکیه است؟
مجوز کار صادرشده برای دارنده حمایت موقت، پناهنده مشروط و متقاضی حمایت بین‌المللی جایگزین اجازه اقامت ترکیه نمی‌شود.
آیا این مسیر با شرایط حرفه‌ای شما هم‌خوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسب‌وکار دارید و می‌خواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفه‌ای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
