بیمه تأمین اجتماعی کارکنان در ترکیه؛ سهم کارمند، کارفرما و پوشش‌ها
در این یادداشت میخوانید:
بیمه تأمین اجتماعی کارکنان در ترکیه؛ سهم کارمند، کارفرما و پوشش‌ها
بیمه تأمین اجتماعی کارکنان در ترکیه؛ دامنه و مبنای نرخ‌ها
بیمه تأمین اجتماعی کارکنان در ترکیه، برای کارکنان مشمول گروه 4/a، از چند شاخه جداگانه تشکیل می‌شود: ازکارافتادگی، سالمندی و فوت؛ بیمه سلامت عمومی؛ بیمه‌های کوتاه‌مدت؛ و بیمه بیکاری. جدول این مقاله نرخ‌های عادی اعلام‌شده برای سال ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد؛ این نرخ‌ها پیش از اعمال هرگونه مشوق هستند و نباید با نرخ‌های تخفیف‌یافته یا وضعیت‌های خاص یکسان تلقی شوند.
در این ساختار، سهم کارمند از دستمزد او کسر می‌شود و سهم کارفرما جداگانه محاسبه می‌شود. بیمه بیکاری نیز ردیفی مستقل دارد و در محاسبه مجموع سهم‌های مربوط به استخدام باید جداگانه در نظر گرفته شود.
جدول نرخ عادی سهم کارمند و کارفرما
جدول زیر به کارکنان مشمول 4/a اختصاص دارد و نرخ‌های عادی SGK را پیش از مشوق‌ها نشان می‌دهد. تاریخ مربوط به نرخ‌های این جدول، سال ۲۰۲۶ است.
| شاخه بیمه | سهم کارفرما | سهم کارمند | مجموع |
|---|---|---|---|
| ازکارافتادگی، سالمندی و فوت | ۱۲٪ | ۹٪ | ۲۱٪ |
| بیمه سلامت عمومی | ۷٫۵٪ | ۵٪ | ۱۲٫۵٪ |
| بیمه‌های کوتاه‌مدت | ۲٫۲۵٪ | صفر | ۲٫۲۵٪ |
| بیمه بیکاری | ۲٪ | ۱٪ | ۳٪ |
| جمع کل جدول عادی | ۲۳٫۷۵٪ | ۱۵٪ | ۳۸٫۷۵٪ |
شاخه «ازکارافتادگی، سالمندی و فوت» در جدول، پوشش بازنشستگی و ریسک‌های مرتبط را نشان می‌دهد. بیمه سلامت عمومی ردیفی جداگانه دارد و سهم هر طرف در آن مستقل از سایر شاخه‌ها محاسبه می‌شود.
بیمه‌های کوتاه‌مدت تماماً در سهم کارفرما قرار گرفته‌اند و سهمی برای کارمند در این شاخه درج نشده است. بیمه بیکاری نیز از بیمه‌های تأمین اجتماعی جداگانه محاسبه می‌شود و سهم‌های آن با شاخه‌های بازنشستگی، سلامت عمومی و کوتاه‌مدت تفاوت دارد.
بیمه‌های کوتاه‌مدت چه پوشش‌هایی دارند؟
بیمه‌های کوتاه‌مدت برای خطرهایی طراحی شده‌اند که ممکن است از آغاز کار یا اشتغال ایجاد شوند و برای بیمه‌شده یا نزدیکان او حمایت ایجاد کنند. از نظر ماهیت، این پوشش‌ها به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند: خطرهای شغلی و خطرهای اجتماعی.
خطرهای شغلی شامل حوادث کار و بیماری‌های شغلی است. خطرهای اجتماعی نیز بیماری و زایمان را دربرمی‌گیرد. بنابراین، مفهوم بیمه کوتاه‌مدت در این دامنه فقط به حادثه در محل کار محدود نیست و خطرهای اجتماعی مشخص‌شده را نیز شامل می‌شود.
کارکنانی که با قرارداد خدمت کار می‌کنند، در فهرست اشخاص مشمول بیمه‌های کوتاه‌مدت قرار دارند. این توضیح در چارچوب کارکنان 4/a و گروه‌هایی است که منبع مربوط صراحتاً در دامنه شمول خود آورده است.
تفاوت نرخ عادی با مشوق‌ها و وضعیت‌های خاص
ارقام جدول، نرخ‌های عادی پیش از مشوق‌ها هستند. در نتیجه، این ارقام به‌تنهایی نرخ نهایی همه پرداخت‌ها یا همه شرایط استخدامی را تعیین نمی‌کنند و نباید بدون بررسی وضعیت مربوط به مواردی خارج از دامنه کارکنان 4/a تعمیم داده شوند.
در منابع مورد استفاده برای این جدول، پایه دقیق محاسبه حق‌بیمه یا جزئیات مشوق‌های کارفرمایی ارائه نشده است؛ بنابراین، جدول فقط برای نمایش نسبت سهم‌ها در نرخ عادی SGK در سال ۲۰۲۶ به کار می‌رود. نرخ‌های ناشی از مشوق‌ها یا مقررات خاص باید جدا از این جدول بررسی شوند.
اتباع خارجی و تعهدات تأمین اجتماعی
اتباع خارجی دارای مجوز کار یا معافیت مجوز کار و کارفرمایانی که آنان را استخدام می‌کنند، باید تعهدات تأمین اجتماعی خود را مطابق قانون شماره ۵۵۱۰ انجام دهند. این تعهدات باید در مهلت قانونی رعایت شوند.
داشتن مجوز کار یا معافیت مجوز کار، به‌تنهایی به معنای معافیت عمومی از تعهدات تأمین اجتماعی نیست. قراردادهای تأمین اجتماعی بین‌المللی که ترکیه طرف آن‌ها است، در حدود مقررات خود محفوظ می‌مانند.
معافیت اتباع خارجی فقط در شرایطی قابل اعمال است که کشور تابعیت فرد با ترکیه قرارداد تأمین اجتماعی مربوط داشته باشد، مجوز کار معتبر وجود داشته باشد و مدت معافیت در محدوده زمانی پیش‌بینی‌شده در همان قرارداد قرار گیرد. این قاعده درباره اتباع کشور طرف قرارداد مطرح است که از سوی کارفرمای آن کشور به ترکیه اعزام شده‌اند یا برای انجام کاری به‌صورت مستقل و به حساب خود به ترکیه آمده‌اند.
بنابراین، نتیجه‌گیری درباره شمول یا معافیت یک تبعه خارجی به کشور تابعیت، وجود قرارداد مربوط، اعتبار مجوز کار و مدت مقرر در قرارداد بستگی دارد و نمی‌توان آن را به همه اتباع خارجی تعمیم داد.
مسئولیت کارفرما در پرداخت حق‌بیمه
کارفرما سهمی را که از دستمزد کارمند کسر می‌کند، به سهم خود اضافه کرده و مبلغ حق‌بیمه محاسبه‌شده بر مبنای درآمد مشمول حق‌بیمه را به SGK می‌پردازد. بنابراین، پرداخت مبلغ محاسبه‌شده به مؤسسه بر عهده کارفرماست و این مبلغ شامل سهم کسرشده از کارمند و سهم متعلق به کارفرما می‌شود.
مهلت پرداخت، حداکثر تا پایان ماه یا دوره بعدی است. این قاعده درباره پرداخت حق‌بیمه کارکنان مشمول 4/a در چارچوب مسئولیت پرداخت کارفرما بیان شده است.
جمع‌بندی
برای کارکنان مشمول 4/a، نرخ‌های عادی سال ۲۰۲۶ چهار شاخه اصلی را از یکدیگر جدا می‌کنند: بازنشستگی و ریسک‌های مرتبط، سلامت عمومی، بیمه‌های کوتاه‌مدت و بیمه بیکاری. سهم‌های جدول پیش از مشوق‌ها گزارش شده‌اند؛ بیمه بیکاری ردیفی مستقل دارد و بیمه‌های کوتاه‌مدت در این جدول فقط بر عهده کارفرما هستند.
اتباع خارجی و کارفرمایان آنان نیز اصولاً باید تعهدات تأمین اجتماعی را طبق قانون ۵۵۱۰ انجام دهند، مگر آنکه شرایط قرارداد تأمین اجتماعی بین‌المللی مربوط، از جمله اعتبار مجوز کار و مدت مقرر، امکان اعمال معافیت را فراهم کند.
پرسش‌های متداول
این جدول برای کدام گروه از کارکنان است؟
این جدول برای کارکنان مشمول گروه 4/a و نرخ عادی SGK در سال ۲۰۲۶ است و نباید به گروه‌هایی که در جدول‌های متفاوت بررسی می‌شوند تعمیم داده شود.
بیمه کوتاه‌مدت چه تفاوتی با بیمه بیکاری دارد؟
بیمه کوتاه‌مدت خطرهای شغلی و اجتماعی مشخصی مانند حوادث کار، بیماری‌های شغلی، بیماری و زایمان را پوشش می‌دهد؛ بیمه بیکاری شاخه‌ای جداگانه در محاسبات است.
چه کسی مبلغ حق‌بیمه را به SGK پرداخت می‌کند؟
کارفرما سهم کسرشده از دستمزد کارمند را با سهم خود جمع می‌کند و مبلغ محاسبه‌شده را به SGK می‌پردازد.
آیا مجوز کار، تبعه خارجی را از تأمین اجتماعی معاف می‌کند؟
خیر. معافیت احتمالی فقط در شرایط قرارداد تأمین اجتماعی بین‌المللی مربوط، با مجوز کار معتبر و در مدت مقرر همان قرارداد بررسی می‌شود.
منابع و مراجع
آیا این مسیر با شرایط حرفه‌ای شما هم‌خوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسب‌وکار دارید و می‌خواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفه‌ای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
