شرایط استخدام نیروی خارجی در ترکیه چیست و کارفرما چه مسئولیتهایی دارد؟
در این یادداشت میخوانید:
شرایط استخدام نیروی خارجی در ترکیه چیست و کارفرما چه مسئولیتهایی دارد؟
استخدام نیروی خارجی در ترکیه فقط توافق بین کارفرما و کارمند نیست. کارفرما باید مسیر درخواست اجازه کار را بشناسد، معیارهای مربوط به محل کار خود را بسنجد و به شرطهای دستمزد و زمانبندی توجه کند. در این مقاله شرایط استخدام نیروی خارجی در ترکیه را به ترتیب مرور میکنیم: تعریف اجازه کار، مسیرهای درخواست، معیارهای کارفرما و استثناهای آنها، انواع اجازه کار، دستمزد، زمانبندی و تمدید، و در پایان مسئولیتهای قانونی کارفرما.
اجازه کار چیست و چه جایگاه قانونی دارد؟
اجازه کار سندی رسمی است که وزارت صادر میکند. این سند به فرد خارجی حق کار و اقامت در ترکیه را برای مدت اعتبار آن میدهد .
بر اساس قانون ۶۷۳۵، فرد خارجی پیش از شروع کار در ترکیه باید اجازه کار یا معافیت از اجازه کار داشته باشد . اجازه کار یا معافیت صادرشده طبق این قانون، مطابق ماده ۲۷ قانون ۶۴۵۸ نقش اجازه اقامت را هم دارد. سه گروه از این قاعده مستثنا هستند: درخواستکنندگان حمایت بینالمللی، پناهندگان مشروط و خارجیهای تحت حمایت موقت .
مسیرهای درخواست اجازه کار: داخلی یا خارجی؟
مسیر درخواست به وضعیت اقامت فرد خارجی بستگی دارد.
درخواست داخلی
در این مسیر کارفرما درخواست را برای فرد خارجی ثبت میکند. شرط آن است که فرد اجازه اقامت معتبر با حداقل شش ماه اعتبار داشته باشد .
درخواست از خارج از کشور
اگر فرد خارجی مجوز اقامت در ترکیه ندارد، درخواست از خارج انجام میشود. این درخواست از طریق نمایندگیهای دیپلماتیک ترکیه در کشور متبوع فرد ارائه میشود . پس از تأیید، فرد باید هزینههای اجازه کار، اجازه اقامت و ویزا را در همان نمایندگی دیپلماتیک بپردازد .
معیارهای شامل شدن کارفرما برای استخدام نیروی خارجی
معیارهای زیر برای محلهای کاری مطرح میشوند که از حسابداری بر مبنای ترازنامه استفاده میکنند. این معیارها بهصورت مطلق برای همه اعمال نمیشوند. استثناها در بخش بعدی توضیح داده شدهاند.
نسبت شهروندان ترکیه به نیروی خارجی
در محل کاری با حسابداری ترازنامهای، بهازای هر نیروی خارجی باید دستکم پنج شهروند ترکیه استخدام شده باشند . جهت نسبت مهم است: پنج شهروند ترکیه برای هر یک نیروی خارجی، نه برعکس.
شرایط سرمایه و فروش
- برای محلهای کاری تازهتأسیس با حسابداری ترازنامهای، سرمایه پرداختشده باید دستکم ۵۰۰٬۰۰۰ لیر ترکیه باشد .
- برای محلهای کاری ترازنامهای که در حال فعالیت هستند، باید یکی از این سه شرط برقرار باشد: سرمایه پرداختشده دستکم ۵۰۰٬۰۰۰ لیر ترکیه، یا فروش خالص دستکم ۸ میلیون لیر ترکیه، یا صادرات دستکم ۱۵۰٬۰۰۰ دلار آمریکا .
استثنائات و معافیتهای قانونی
چند استثنای عمومی وجود دارد که معیارهای بالا را در شرایط مشخصی کنار میگذارد.
- فروش خالص بالا: برای پنج نیروی خارجی نخست در محلهای کاری با فروش خالص سالانه ۵۰ میلیون لیر ترکیه یا بیشتر، معیارهای استخدام اعمال نمیشود .
- سابقه اقامت قانونی: برای حداکثر سه نفر از خارجیهایی که دستکم یک سال از سه سال گذشته را بهطور قانونی در ترکیه گذراندهاند و از داخل ترکیه درخواست میدهند، معیارهای استخدام و مالی اعمال نمیشود .
- متخصصان فناوری اطلاعات: کارفرمایانی که خارج از حوزه فناوری اطلاعات فعالیت میکنند و حداکثر دو متخصص فناوری اطلاعات دارند، از معیارهای استخدام و مالی معاف هستند .
برای بخشهای خاص مانند خدمات خانگی، گردشگری، دامداری و مراکز بهداشتی دولتی، محدودیتها یا معافیتهای جداگانهای وجود دارد .
انواع اجازه کار و دستمزد نیروی خارجی
اجازه کار در یک قالب واحد صادر نمیشود. سه نوع آن در جدول آمده است.
| نوع اجازه | ویژگی اصلی |
|—|—|
| اجازه کار وابسته و زماندار | در آغاز حداکثر برای یک سال صادر میشود و به یک کارفرما و یک محل کار مشخص در همان بخش وابسته است . |
| اجازه کار نامحدود | به فرد خارجیای داده میشود که به کارفرما وابسته نیست. حق کار و اقامت نامحدود میدهد و هر پنج سال تمدید میشود . |
| اجازه کار مستقل | به فرد خارجیای داده میشود که به کارفرما وابسته نیست. حق کار مستقل میدهد و مدت آن ثابت است و بر اساس تحصیلات، تجربه و اثر سرمایهگذاری تعیین میشود . |
درباره دستمزد، حقوق نیروی خارجی نباید کمتر از حداقل دستمزد ناخالص تعیینشده برای کارگران داخلی و خدمات خانگی باشد. برای سایر مشاغل، مضربهایی از آن ملاک است . بنابراین کارفرما باید دستمزد را از همان مرحله درخواست با این قاعده هماهنگ کند.
مراحل و زمانبندی درخواست و تمدید
ارزیابی و شروع به کار
درخواست اجازه کار از تاریخ تکمیل کامل پرونده ظرف سی روز ارزیابی میشود، مشروط به اینکه مدارک کامل باشند . مهلت شروع کار برای دو مسیر متفاوت است:
- درخواست داخلی: فرد خارجی باید ظرف یک ماه از تاریخ شروع اجازه کار کار را آغاز کند .
- درخواست خارجی: فرد باید ظرف یک ماه از ورود به ترکیه یا ظرف شش ماه از تاریخ شروع اجازه کار کار را آغاز کند، هر کدام که زودتر باشد .
تمدید اجازه کار
درخواست تمدید باید از شصت روز پیش از پایان اعتبار اجازه کار و پیش از انقضای آن ارسال شود . در دوره ارزیابی درخواست تمدید، فرد خارجی میتواند حداکثر نود روز به کار ادامه دهد، مشروط بر اینکه شغل و محل کار تغییر نکرده باشد .
پس از یک سال کار قانونی، نخستین تمدید تا حداکثر دو سال و تمدیدهای بعدی تا حداکثر سه سال با همان کارفرما صادر میشود .
مسئولیتهای قانونی کارفرما
- پیش از شروع کار: کارفرما باید مطمئن شود فرد خارجی پیش از آغاز کار اجازه کار یا معافیت لازم را دارد. کار بدون اجازه کار معتبر برای کارفرما و فرد خارجی مجازات اداری دارد و افراد بدون مجوز برای اخراج از کشور گزارش میشوند .
- دریافت کارت اجازه کار: پس از تأیید وزارت، کارت اجازه کار با پستکارگو (PTT Cargo) به نشانی کارفرما ارسال میشود. کارفرما باید نشانی خود را با دقت ثبت و آن را پیگیری کند .
- در مجموع: کارفرما در درخواستهای داخلی خودش درخواست را ثبت میکند. او باید نسبت شهروندان ترکیه، شرایط مالی، دستمزد و مهلتهای تمدید را بسنجد. اگر استثنایی مانند سابقه اقامت قانونی یا متخصص فناوری اطلاعات مطرح باشد، باید شرایط آن را جداگانه بررسی کند.
نتیجهگیری
استخدام نیروی خارجی در ترکیه به سه چیز بستگی دارد: مسیر درست درخواست، رعایت معیارهای محل کار و رعایت مهلتها. کارفرمایی که نسبت شهروندان ترکیه، شرایط مالی، دستمزد، زمان شروع کار و مهلت تمدید را از ابتدا بسنجد، مسیر روشنتری خواهد داشت. پیش از اقدام، جزئیات بهروز را از مرجع رسمی بررسی کنید.
پرسشهای متداول
آیا اجازه کار میتواند برای بیش از یک سال صادر شود؟
بله. پس از یک سال کار قانونی، نخستین تمدید تا حداکثر دو سال و تمدیدهای بعدی تا حداکثر سه سال با همان کارفرما صادر میشود .
آیا معیارهای استخدام برای تمام نیروهای خارجی یکسان است؟
خیر. برای نمونه، معافیت مربوط به خارجیهایی که دستکم یک سال از سه سال گذشته را قانونی در ترکیه بودهاند، تا سه نفر در هر محل کار اعمال میشود. از نفر چهارم به بعد، معیار کامل نسبت پنج شهروند ترکیه و معیارهای مالی اعمال میشود .
نتیجه ارزیابی درخواست چگونه اعلام میشود؟
تصمیم وزارت درباره درخواست اجازه کار به نشانی ایمیلی اعلام میشود که متقاضی هنگام ثبت درخواست وارد کرده است .
آیا این مسیر با شرایط حرفهای شما همخوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسبوکار دارید و میخواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفهای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
