اقدام برای کار در ترکیه از ایران یا داخل ترکیه؛ تفاوت مراحل و مدارک
در این یادداشت میخوانید:
اقدام برای کار در ترکیه از ایران یا داخل ترکیه؛ تفاوت مراحل و مدارک
درخواست مجوز کار در ترکیه معمولاً با مراجعه به نمایندگی دیپلماتیک ترکیه برای ویزا و مجوز کار شروع میشود. اگر متقاضی اجازه اقامت معتبر حداقل ششماهه داشته باشد، درخواست را میتوان داخل ترکیه هم ثبت کرد . این بخش تفاوت دو مسیر و شرایط شرکت کارفرما را توضیح میدهد.
تفاوت اصلی: درخواست از خارج ترکیه در مقابل درون ترکیه
معیار انتخاب مسیر، وضعیت اقامت متقاضی است.
| موضوع | درخواست از خارج ترکیه | درخواست از داخل ترکیه |
|—|—|—|
| وضعیت متقاضی | خارجیای که در ترکیه اجازه اقامت ندارد | خارجیای که اجازه اقامت معتبر با مدت حداقل شش ماه دارد |
| محل ثبت درخواست | نمایندگی دیپلماتیک ترکیه در کشور متقاضی | وزارت، از طریق پورتال e-Devlet |
| ثبتکننده | ابتدا متقاضی و سپس کارفرما | مستقیماً کارفرما |
| ساختار | دو مرحلهای؛ کارفرما پس از دریافت شماره مرجع ۱۶ رقمی توسط متقاضی درخواست را به وزارت میدهد | یک مرحلهای |
در مسیر خارجی، متقاضی باید شخصاً به سفارت یا کنسولگری مراجعه کند و شماره مرجع بگیرد . در مسیر داخلی، کارفرما کل درخواست را ثبت میکند.
شرایط شرکت کارفرما و استثناهای مهم
علاوه بر وضعیت متقاضی، شرایط شرکت کارفرما هم بررسی میشود. معیارهای زیر مربوط به شرکتهای دارای نظام ترازنامه است.
سرمایه و گردش مالی
- شرکت نوتأسیس: سرمایه پرداختشده باید حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ لیر ترکیه باشد .
- شرکت دارای سابقه: یکی از این سه شرط کافی است: سرمایه پرداختشده حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ لیر، فروش خالص حداقل ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر یا صادرات حداقل ۱۵۰٬۰۰۰ دلار آمریکا .
نسبت اشتغال شهروندان ترکیه
در شرکتهای دارای نظام ترازنامه، به ازای هر کارگر خارجی باید حداقل پنج شهروند ترکیه اشتغال داشته باشند. این قاعده استثناهای مشخصی دارد ، بنابراین برای همه متقاضیان به یک شکل اعمال نمیشود.
استثناهای معیار اشتغال و کفایت مالی
- سابقه اقامت قانونی: خارجیای که در سه سال گذشته دستکم یک سال قانونی در ترکیه اقامت داشته است، در درخواستهای داخلی برای حداکثر سه کارگر خارجی از این معیارها معاف است .
- شرکتهای حوزه فناوری اطلاعات: برای موقعیتهایی که تخصص IT لازم دارند، این معیارها اعمال نمیشود .
- شرکتهای خارج از حوزه IT: برای موقعیتهای تخصصی IT، این معافیت فقط برای حداکثر دو کارگر خارجی برقرار است .
مجوز قبلی در برخی حوزهها
- آموزش: پیش از ارزیابی مجوز کار، باید اجازه وزارت آموزش یا شورای آموزش عالی گرفته شود .
- سلامت: پیش از ارزیابی مجوز کار، گواهی اجازه قبلی از اداره سلامت استان لازم است .
چکلیست کوتاه پیش از اقدام
- وضعیت اقامت را مشخص کنید: اقامت معتبر حداقل ششماهه یعنی مسیر داخلی ، نداشتن اقامت یعنی مسیر خارجی .
- نوع شرکت را بررسی کنید: نوتأسیس یا دارای سابقه، و رعایت آستانههای سرمایه، فروش یا صادرات .
- نسبت پنج شهروند ترکیه به هر کارگر خارجی و استثناهای آن را بسنجید .
- اگر موقعیت در حوزه آموزش یا سلامت است، مجوز قبلی مربوط را پیش از درخواست تهیه کنید .
فرایند دو مرحلهای درخواست از خارج ترکیه
مسیر خارجی برای فردی است که در ترکیه اجازه اقامت ندارد و از طریق نمایندگی دیپلماتیک ترکیه در کشور خود درخواست میدهد . این مسیر دو مرحله دارد:
1. مرحله اول: متقاضی شخصاً به سفارت یا کنسولگری ترکیه مراجعه میکند و یک شماره مرجع ۱۶ رقمی دریافت میکند.
2. مرحله دوم: کارفرما با همین شماره مرجع، درخواست را به وزارت ارائه میدهد .
کسی که با ویزای کار از نمایندگی خارجی وارد ترکیه میشود، باید ظرف بیست روز کاری پس از ورود، نشانی خود را نزد اداره مهاجرت ثبت کند .
مدارک و پرداختهای مشخصشده
برای درخواست مجوز کار این موارد لازم است:
- قرارداد کار امضاشده بین کارفرما و فرد خارجی .
- کپی گذرنامه. اگر گذرنامه با حروف لاتین نوشته نشده باشد، ترجمه رسمی تأییدشده هم لازم است .
- اعتبار گذرنامه. درخواستی که گذرنامهاش کمتر از شصت روز اعتبار داشته باشد، بررسی نمیشود .
- هزینهها در مسیر خارجی. پس از دریافت تأیید، متقاضی باید هزینه مجوز کار و هزینه اجازه اقامت را در نمایندگی دیپلماتیک ترکیه بپردازد .
مدت زمان بررسی و شروع کار
درخواستی که کامل تشخیص داده شود، ظرف سی روز ارزیابی میشود. این مدت از تاریخ ثبت درخواست یا از تاریخ دریافت اطلاعات و مدارک تکمیلیِ درخواستشده حساب میشود .
مهلت شروع کار در دو مسیر فرق دارد. در هر دو مسیر، کار باید پس از انجام تعهدات بیمه اجتماعی آغاز شود:
| مسیر | مهلت شروع کار |
|—|—|
| درخواست داخلی | ظرف یک ماه از تاریخ شروع مجوز کار |
| درخواست از خارج | ظرف یک ماه از ورود به ترکیه و ظرف شش ماه از تاریخ شروع مجوز کار |
چکلیست مسیر خارجی
- مراجعه حضوری به سفارت یا کنسولگری و دریافت شماره مرجع ۱۶ رقمی .
- ارائه درخواست به وزارت از سوی کارفرما با همان شماره مرجع .
- آمادهکردن قرارداد کار امضاشده و کپی گذرنامه، همراه با ترجمه رسمی در صورت نبودن حروف لاتین .
- بررسی اعتبار گذرنامه؛ کمتر از شصت روز اعتبار یعنی درخواست بررسی نمیشود .
- پرداخت هزینههای مجوز کار و اقامت در نمایندگی، پس از دریافت تأیید .
- شروع کار ظرف یک ماه از ورود و ظرف شش ماه از شروع مجوز، پس از انجام تعهدات بیمه اجتماعی .
- ثبت نشانی نزد اداره مهاجرت ظرف بیست روز کاری از ورود .
تمدید مجوز کار و ادامه کار در دوره انتظار
درخواست تمدید باید از ۶۰ روز پیش از پایان مجوز فعلی ثبت شود و پیش از انقضای آن انجام گیرد .
اگر درخواست تمدید معتبری ثبت شده باشد، فرد میتواند پس از پایان مجوز تا نود روز به کار ادامه دهد، به شرط اینکه شغل و محل کار تغییر نکند .
برای تمدیدهایی که پس از یک سال کار قانونی داده میشود، معیارهای ماده ۷ قانون ۶۷۳۵ ملاک است .
چکلیست پیش از ثبت درخواست
- مسیر درخواست: بدون اجازه اقامت، درخواست از طریق نمایندگی دیپلماتیک ترکیه انجام میشود. با اقامت معتبر حداقل ششماهه، درخواست داخلی ممکن است .
- روش ثبت: در مسیر خارجی، فرد ابتدا حضوری درخواست میدهد و شماره مرجع ۱۶ رقمی میگیرد؛ سپس کارفرما با آن شماره درخواست را به وزارتخانه ارائه میکند . در مسیر داخلی، کارفرما مستقیماً از طریق e-Devlet درخواست را ثبت میکند .
- مدارک: قرارداد کار امضاشده میان کارفرما و خارجی و کپی گذرنامه لازم است؛ اگر گذرنامه به حروف لاتین نیست، ترجمه رسمی هم لازم است . درخواستهایی که گذرنامهشان کمتر از ۶۰ روز اعتبار دارد پردازش نمیشود .
- شرایط شرکت: در شرکتهای ترازنامهای، به ازای هر کارگر خارجی باید دستکم پنج شهروند ترکیهای استخدام شده باشند، مگر در موارد استثنا . یکی از استثناها برای خارجیانی است که در سه سال اخیر دستکم یک سال قانونی در ترکیه بودهاند؛ این استثنا در درخواست داخلی تا سه کارگر خارجی را در بر میگیرد . برای مشاغل نیازمند تخصص IT، معیارهای اشتغال و کفایت مالی در شرکتهای بخش IT اعمال نمیشود . در شرکتهای خارج از این بخش، این معافیت تا دو کارگر خارجی است .
- بخشهای ویژه: برای آموزش، مجوز قبلی وزارت آموزش یا شورای آموزش عالی لازم است . برای کادر درمان، گواهی مجوز قبلی از اداره بهداشت استان لازم است .
- بررسی و شروع کار: درخواست کامل ظرف سی روز ارزیابی میشود . در مسیر داخلی، کار باید ظرف یک ماه از تاریخ شروع مجوز و پس از انجام تعهدات بیمه اجتماعی آغاز شود . در مسیر خارجی، این مهلت یک ماه از ورود و شش ماه از تاریخ شروع مجوز است .
جمعبندی
مسیر درخواست به داشتن اجازه اقامت بستگی دارد. پیش از اقدام، قرارداد کار، گذرنامه، شرایط شرکت و مهلتهای شروع کار را با چکلیست بالا مقایسه کنید. جزئیات بهروز را هم از مرجع رسمی بررسی کنید.
پرسشهای متداول
با پایان مجوز کار، وضعیت اقامتم چه میشود؟
مجوز کار یا معافیت از آن جای اجازه اقامت را میگیرد. با پایان مجوز کار، حقوق ناشی از اقامت هم پایان مییابد .
تمدید را چه زمانی باید ثبت کنم؟
از ۶۰ روز پیش از پایان مجوز فعلی و پیش از انقضای آن .
اگر مجوزم تمام شود و تمدید در حال بررسی باشد، میتوانم کار کنم؟
با ثبت معتبر درخواست تمدید، تا نود روز پس از پایان مجوز میتوانید کار کنید، به شرط ثابتماندن شغل و محل کار .
آیا این مسیر با شرایط حرفهای شما همخوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسبوکار دارید و میخواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفهای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
