آنکارا برای متخصصان و شرکت‌ها؛ از صنایع دفاعی تا دانشگاه و فناوری
در این یادداشت میخوانید:
آنکارا برای متخصصان و شرکت‌ها؛ از صنایع دفاعی تا دانشگاه و فناوری
مجوز کار متخصصان خارجی در ترکیه
مجوز کار متخصصان خارجی در ترکیه بر اساس وضعیت اقامت ترکیهی فرد، نوع محل کار، حوزه فعالیت و معیارهای مالی و استخدامی ارزیابی می‌شود. برای برخی حوزه‌ها مانند آموزش، درمان، دانشگاه، فناوری اطلاعات و تحقیق‌وتوسعه نیز پیش‌اجازه یا استثناهای مشخصی وجود دارد.
تفاوت مجوز کار با اجازه اقامت ترکیه
کارت شناسایی پناهنده یا دارنده حمایت ثانویه، خودِ مجوز کار نیز محسوب می‌شود. در مقابل، مجوز کارِ دارندگان حمایت بین‌المللی، پناهندگی مشروط و حمایت موقت، جایگزین اجازه اقامت ترکیه نیست.
مجوز کارِ فردی که اجازه اقامت ترکیه دانشجویی معتبر دارد، به‌خودی‌خود آن اجازه اقامت ترکیه یا حقوق ناشی از آن را پایان نمی‌دهد.
چه کسانی و از چه زمانی می‌توانند درخواست دهند؟
دارندگان حمایت موقت، شش ماه پس از صدور کارت شناسایی حمایت موقت، می‌توانند برای مجوز کار یا معافیت از مجوز کار درخواست دهند.
متقاضی حمایت بین‌المللی یا دارنده وضعیت پناهنده مشروط، شش ماه پس از تاریخ درخواست حمایت بین‌المللی می‌تواند برای مجوز کار درخواست دهد.
دانشجویان خارجی دوره‌های کاردانی و کارشناسی پس از پایان سال اول تحصیل می‌توانند برای مجوز کار درخواست دهند؛ کار آنان باید پاره‌وقت باشد. این محدودیت‌ها برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی حضوری اعمال نمی‌شود.
معیارهای محل کار برای استخدام متخصص خارجی
قاعده پایه این است که محل کارِ مشمول روش ترازنامه، برای هر خارجی مورد درخواست، دست‌کم پنج شهروند ترک استخدام کرده باشد.
در محل کاری که فروش خالص سال گذشته آن دست‌کم ۵۰ میلیون لیر ترکیه بوده است، معیار استخدام برای درخواست‌های حداکثر پنج خارجی اعمال نمی‌شود.
محل کار تازه‌تأسیس
محل کار تازه‌تأسیسِ مشمول روش ترازنامه، در این چارچوب به محل کاری گفته می‌شود که به‌تازگی ایجاد شده و هنوز به‌عنوان محل کار فعال ارزیابی نمی‌شود. برای چنین محل کاری، سرمایه پرداخت‌شده باید دست‌کم ۵۰۰ هزار لیر ترکیه باشد.
محل کار فعال
برای محل کار فعالِ مشمول روش ترازنامه، دست‌کم یکی از شرایط زیر لازم است:
- سرمایه پرداخت‌شده حداقل ۵۰۰ هزار لیر ترکیه باشد.
- فروش خالص حداقل ۸ میلیون لیر ترکیه باشد.
- صادرات حداقل ۱۵۰ هزار دلار آمریکا باشد.
در همان محل کار، تعداد خارجیانی که با مجوز کار استخدام می‌شوند نباید از تعداد شهروندان ترک شاغل بیشتر باشد.
استثناهای فناوری، تحقیق‌وتوسعه و طراحی
در شرکت‌های دارای گواهی مرکز تحقیق‌وتوسعه یا طراحی و نیز در مناطق توسعه فناوری، برای برخی کارکنان خارجی فعال در تحقیق‌وتوسعه، نوآوری و طراحی، معیارهای استخدام و توان مالی اعمال نمی‌شود؛ دریافت نظر مثبت وزارت صنعت و فناوری شرط این استثنا است.
در شرکت‌های بخش فناوری اطلاعات، معیارهای استخدام و توان مالی برای متخصصان نرم‌افزار، پایگاه داده، نرم‌افزار موبایل، شبکه و امنیت سیستم و معماری سازمانی اعمال نمی‌شود.
اگر این متخصصان خارج از بخش فناوری اطلاعات به کار گرفته شوند، معافیت از معیارهای استخدام و توان مالی حداکثر برای دو خارجی قابل اعمال است.
در سرمایه‌گذاری‌های واجد شرایط با مشارکت اقتصادی بالا یا ایجاد اشتغال زیاد، یا در مشاغل پیشرفته‌ای که متخصص ترک هم‌سطح برای آن‌ها وجود ندارد، اداره کل می‌تواند با تأیید خود معیارهای عمومی را جزئاً یا کلاً اعمال نکند.
برای خارجیانی که در سه سال اخیر دست‌کم یک سال به‌طور قانونی در ترکیه مانده‌اند، معافیت از معیارهای استخدام و توان مالی حداکثر برای سه خارجی قابل اعمال است.
الزامات مشاغل آموزشی، دانشگاهی و درمانی
برای مشاغل و وظایف حرفه‌ای در مؤسسات آموزشی، دریافت پیش‌اجازه از وزارت آموزش ملی یا شورای آموزش عالی الزامی است.
برای اعضای هیئت علمی خارجی که شورای آموزش عالی برای آنان پیش‌اجازه صادر کرده است، معیارهای ارزیابی مقرر در بندهای سوم و چهارم ماده ۸ قانون شماره ۶۷۳۵ اعمال نمی‌شود.
برای مشاغل حرفه‌ای در مؤسسات درمانی، دریافت پیش‌اجازه از وزارت بهداشت الزامی است.
در بخش سلامتِ مؤسسات دولتی، علاوه بر معیارهای استخدام و توان مالی، معیار دستمزد نیز اعمال نمی‌شود.
سایر استثناها
برای پروژه‌های عمومی مشمول قراردادهای دوجانبه یا چندجانبه، معیارهای استخدام و توان مالی اعمال نمی‌شود.
درخواست از داخل ترکیه و اقدامات پس از صدور
در درخواست مجوز کار از داخل ترکیه، متقاضی باید حداقل شش ماه اجازه اقامت ترکیه معتبر داشته باشد و درخواست را از طریق سامانه e-İzin ثبت کند.
افرادی که با مجوز کار وارد ترکیه می‌شوند باید حداکثر ظرف ۲۰ روز کاری از تاریخ ورود، برای ثبت نشانی به اداره مهاجرت استانی مراجعه کنند.
درخواست اجازه اقامت ترکیه متناسب با هدف را می‌توان از زمانی مطرح کرد که ۶۰ روز تا پایان مجوز کار باقی مانده باشد؛ با این حال، درخواست باید در هر صورت پیش از پایان مجوز کار ارائه شود.
دستمزد مهندسان و معماران
حداقل دستمزد ناخالص مهندسان و معماران برای مجوز کار باید دست‌کم چهار برابر حداقل دستمزد باشد، نه پنج برابر آن.
جمع‌بندی
ارزیابی مجوز کار متخصصان خارجی در ترکیه به وضعیت اقامت ترکیهی فرد، نوع محل کار، تعداد کارکنان ترک، سرمایه یا عملکرد مالی محل کار، حوزه شغلی و پیش‌اجازه‌های لازم بستگی دارد. استثناهای مربوط به فناوری، تحقیق‌وتوسعه، آموزش، دانشگاه، درمان و پروژه‌های عمومی نیز فقط در حدود شرایط مقرر قابل اعمال هستند.
پرسش‌های متداول
آیا حداقل دستمزد ناخالص مهندسان و معماران پنج برابر حداقل دستمزد است؟
خیر. حداقل دستمزد ناخالص آنان باید دست‌کم چهار برابر حداقل دستمزد باشد.
آیا همه متخصصان فناوری اطلاعات از معیارهای استخدام و توان مالی معاف هستند؟
خیر. این معافیت برای متخصصان مشخصی است که در شرکت‌های بخش فناوری اطلاعات فعالیت می‌کنند. اگر آنان خارج از این بخش به کار گرفته شوند، معافیت حداکثر برای دو خارجی قابل اعمال است.
آیا مجوز کار جایگزین اجازه اقامت ترکیه می‌شود؟
برای دارندگان حمایت بین‌المللی، پناهندگی مشروط و حمایت موقت، مجوز کار جایگزین اجازه اقامت ترکیه نیست. کارت شناسایی پناهنده یا دارنده حمایت ثانویه، خودِ مجوز کار نیز محسوب می‌شود.
آیا دانشجوی دارای اجازه اقامت ترکیه دانشجویی با دریافت مجوز کار، اجازه اقامت ترکیه خود را از دست می‌دهد؟
خیر. مجوز کارِ دارنده اجازه اقامت ترکیه دانشجویی معتبر، آن اجازه اقامت ترکیه و حقوق ناشی از آن را پایان نمی‌دهد.
آیا این مسیر با شرایط حرفه‌ای شما هم‌خوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسب‌وکار دارید و می‌خواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفه‌ای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
