چطور در ترکیه فعالیت حرفه‌ای قانونی داشته باشیم و گرفتار کار غیرمجاز نشویم؟
در این یادداشت میخوانید:
چطور در ترکیه فعالیت حرفه‌ای قانونی داشته باشیم و گرفتار کار غیرمجاز نشویم؟
کار قانونی در ترکیه یک اصل روشن دارد: پیش از شروع کار باید مجوز کار یا معافیت از آن را داشته باشید . این مقاله مجوز کار (اجازه کار ترکیه)، مسیر درخواست، مدارک، تعهدات بیمه‌ای، تمدید و پیامدهای کار بدون مجوز را مرور می‌کند.
مجوز کار چیست و چرا ضروری است؟
مجوز کار سندی رسمی است که وزارت مربوط صادر می‌کند. این سند به خارجی‌ها حق کار و اقامت ترکیه را برای مدت اعتبار همان مجوز می‌دهد .
مجوز کار و اجازه اقامت ترکیه یکی نیستند
مجوز کار همیشه جای اجازه اقامت ترکیه را نمی‌گیرد. رابطه این دو سند به نوع مجوز بستگی دارد:
- مجوز کار یا معافیت از آن برای افراد تحت حمایت، اجازه اقامت ترکیه را جایگزین نمی‌کند. این گروه شامل متقاضیان حمایت بین‌المللی، پناهندگان مشروط و دارندگان حمایت موقت است .
- فقط مجوزهای کار صادرشده طبق قانون شماره ۶۷۳۵ جایگزین اجازه اقامت ترکیه می‌شوند .
انواع مجوز کار و محدودیت‌های اصلی
نوع مجوز تعیین می‌کند مدت و چارچوب کار شما چیست.
مجوز کار وابسته و زمان‌دار
این مجوز برای یک شغل مشخص نزد یک کارفرمای مشخص صادر می‌شود. حداکثر مدت آن یک سال است و از مدت قرارداد کار بیشتر نمی‌شود .
مجوز کار مستقل
مجوز کار مستقل برای مدت محدود صادر می‌شود. معیارهای صدور آن عبارت‌اند از:
- تحصیلات
- تجربه حرفه‌ای
- سهم در علم و فناوری
- اثر اقتصادی و اشتغال‌زایی
در ارزیابی، سیاست بین‌المللی نیروی کار نیز در نظر گرفته می‌شود .
مجوز کار نامحدود
خارجی‌هایی که اجازه اقامت ترکیه بلندمدت دارند، یا دست‌کم هشت سال مجوز کار قانونی داشته‌اند، می‌توانند برای مجوز کار نامحدود درخواست بدهند .
محدودیت در بخش‌های خاص
در خدمات مراقبتی خانگی، مجوز کار فقط برای مراقبت از سالمند، بیمار و کودک صادر می‌شود. برای سایر خدمات خانگی مجوزی صادر نمی‌شود .
شرایط اولیه و مسیر درخواست
مسیر درخواست به این بستگی دارد که در ترکیه اجازه اقامت ترکیه معتبر داشته باشید یا نه:
| وضعیت متقاضی | مسیر درخواست |
|—|—|
| دارای دست‌کم شش ماه اجازه اقامت ترکیه معتبر در ترکیه | درخواست مجوز کار از داخل ترکیه |
| بدون اجازه اقامت ترکیه | درخواست ویزای کاری از سفارت یا کنسولگری ترکیه در کشور خودش |
مدت بررسی درخواست
درخواستی که کامل باشد و همه اطلاعات و مدارک لازم را داشته باشد، ظرف سی روز ارزیابی می‌شود . بنابراین بهتر است پیش از ثبت درخواست، کامل‌بودن پرونده را بررسی کنید.
اسناد و قراردادهای موردنیاز
قرارداد کار
همراه درخواست مجوز کار باید قراردادی ارائه شود که هم کارفرما و هم خارجی آن را امضا کرده باشند .
مدارک ساختار سرمایه و شراکت
از شرکت یا کارفرما این مدارک خواسته می‌شود:
- آخرین وضعیت سرمایه و ساختار شراکت، مطابق آنچه در روزنامه ثبت تجارت ترکیه ثبت شده است
- صورت‌های مالی حسابرسی‌شده همراه جدول سود و زیان
مدارک جعلی
جعل اجازه اقامت ترکیه، اجاره‌نامه، گزارش پزشکی و اسناد مشابه، وقتی برای تسهیل مهاجرت غیرقانونی به کار رود، موجب تحقیق و پیگرد کیفری است .
تعهدات تامین اجتماعی و انطباق قانونی
دارندگان مجوز کار باید تعهدات تامین اجتماعی را در مهلت مقرر انجام دهند. مهلت به مسیر درخواست بستگی دارد.
| مسیر درخواست | مهلت انجام تعهدات تامین اجتماعی |
|—|—|
| درخواست از داخل ترکیه | ظرف یک ماه از تاریخ شروع مجوز |
| درخواست از خارج از ترکیه | ظرف یک ماه از ورود به ترکیه یا ظرف شش ماه از تاریخ شروع مجوز، هر کدام زودتر |
در مسیر خارج از کشور، ملاک همان مهلتی است که زودتر می‌رسد. بنابراین هم تاریخ شروع مجوز و هم تاریخ ورود به ترکیه اهمیت دارد.
تمدید مجوز کار و ادامه فعالیت قانونی
مهلت درخواست تمدید
درخواست تمدید باید شصت روز پیش از پایان اعتبار مجوز ثبت شود و در هر حال پیش از انقضای مجوز باشد .
اگر درخواست تمدید در جریان باشد، خارجی می‌تواند تا نود روز پس از پایان مجوز به کار ادامه دهد. شرط این ادامه کار این است که شغل و کارفرما تغییر نکرده باشد. این مدت کار قانونی به حساب می‌آید .
مدت تمدید
پس از یک سال کار قانونی، نخستین تمدید حداکثر برای دو سال صادر می‌شود. تمدیدهای بعدی حداکثر سه سال است و این قاعده برای ادامه کار نزد همان کارفرما بیان شده است .
خطرات و پیامدهای کار بدون مجوز
خارجی‌ای که بدون مجوز کار معتبر یا بدون معافیت کار کند، مشمول رسیدگی کیفری و اداری می‌شود . به همین دلیل، دریافت مجوز کار یا معافیت پیش از شروع کار الزامی است .
پرسش‌های پرتکرار
آیا برای ثبت درخواست حتماً به واسطه نیاز دارم؟
نه. خارجی‌ها می‌توانند بدون کمک واسطه درخواست مجوز کار بدهند. راهنمای اطلاعات و درخواست در وب‌سایت وزارت و از طریق خط تلفن ALO 170 در دسترس است .
اگر مجوز کارم تمام شود و تمدید در جریان باشد، می‌توانم کار کنم؟
اگر درخواست تمدید در جریان باشد، تا نود روز پس از پایان اعتبار مجوز می‌توانید به کار ادامه دهید. شرط آن است که شغل و کارفرما تغییر نکرده باشد. این دوره کار قانونی حساب می‌شود .
آیا مجوز کار نامحدود خودکار صادر می‌شود؟
خیر. صدور آن خودکار نیست و داشتن شرایط هم صدور را تضمین نمی‌کند. این مجوز هر پنج سال از تاریخ شروع تمدید می‌شود .
آیا مجوز کار برای متقاضی حمایت بین‌المللی، پناهنده مشروط یا دارنده حمایت موقت جای اقامت ترکیه را می‌گیرد؟
خیر. مجوز کار یا معافیت این گروه‌ها جایگزین اجازه اقامت ترکیه نمی‌شود. فقط مجوزهای کار صادرشده طبق قانون ۶۷۳۵ جای اجازه اقامت ترکیه را می‌گیرند .
جمع‌بندی
مسیر درخواست: اگر دست‌کم شش ماه اقامت ترکیه معتبر در ترکیه دارید، می‌توانید از داخل کشور درخواست بدهید . اگر اقامت ترکیه ندارید، باید به سفارت یا کنسولگری ترکیه در کشور خودتان مراجعه کنید . پیش از شروع کار باید مجوز کار یا معافیت را داشته باشید .
مدارک: قرارداد کاری امضاشده توسط کارفرما و خارجی باید همراه درخواست ارسال شود . از سوی شرکت یا کارفرما هم ساختار سرمایه و شراکت به‌روز، مطابق روزنامه ثبت تجارت ترکیه، و صورت‌های مالی حسابرسی‌شده همراه جدول سود و زیان لازم است .
تامین اجتماعی: مهلت به مسیر درخواست بستگی دارد:
| مسیر درخواست | مهلت انجام تعهدات تامین اجتماعی |
|—|—|
| درخواست از داخل کشور | یک ماه از تاریخ شروع مجوز |
| درخواست از خارج کشور | یک ماه از ورود یا شش ماه از تاریخ شروع مجوز، هر کدام زودتر باشد |
تمدید: درخواست تمدید باید شصت روز پیش از پایان مجوز و پیش از انقضای آن ثبت شود .
پیامدهای نقض قانون: کار بدون مجوز معتبر یا معافیت، پیگرد کیفری و اداری دارد . استفاده از اقامت ترکیه، اجاره‌نامه یا گزارش پزشکی جعلی برای تسهیل مهاجرت غیرمنظم هم مشمول تحقیق و پیگرد کیفری است .
آیا این مسیر با شرایط حرفه‌ای شما هم‌خوانی دارد؟
اگر سابقه کاری، تخصص، سمت مدیریتی یا کسب‌وکار دارید و می‌خواهید بدانید کدام مسیر فعالیت حرفه‌ای در ترکیه برای شرایط شما ارزش بررسی دارد، ارزیابی اولیه را شروع کنید.
این ارزیابی اولیه است و به معنای تضمین پذیرش یا صدور مجوز نیست.
